Έχω την τύχη να ασχολούμαι με την διδασκαλία της φυσικής.  Όσοι από εσάς έχετε βρεθεί είτε στον ρόλο του δασκάλου,  είτε στο ρόλο του μαθητή,  γνωρίζετε πως τα χρονικά περιθώρια είναι στενά.  Ο χρόνος συνεχώς μας κυνηγάει προκειμένου να ολοκληρώσουμε την ύλη!  Σε αυτόν τον αγώνα λοιπόν αν και θέλουμε να πούμε πολλά,  τις περισσότερες φορές δεν προλαβαίνουμε. Και αραδιάζουμε ένα σωρό τύπους με αυστηρό μαθηματικό φορμαλισμό προκαλώντας τις περισσότερες φορές άγχος και απέχθεια στους μαθητές.  Οι θετικές επιστήμες,  και να μιλήσω συγκεκριμένα για τη φυσική,  είναι ένα μάθημα που δεν γίνεται να μην σου αρέσει!  Δίνει απαντήσεις σε καθημερινά ερωτήματα,  σου μιλάει για τη θέση σου στο σύμπαν, σε φέρνει μπροστά στο πείραμα.  Και το σημαντικότερο;…  Σου μαθαίνει να ρωτάς  γιατί!  Και στην προσπάθειά σου να απαντήσεις έχεις βγει ήδη νικητής.  

ΤΟ PROFILE ΤΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΑ

Ας ξεκινήσουμε με ένα παιχνίδι!  Θέλω να σκεφτείτε την λέξη επιστήμονας και να δημιουργήσετε μία εικόνα στο μυαλό σας για την περσόνα αυτή.  Δηλαδή πού εργάζεται, πόσα χρήματα κερδίζει, τι φοράει, τι τρώει κ.τ.λ.

Το πιθανότερο είναι το άτομο που φέρατε στο μυαλό σας, να εργάζεται σε κάποιο χλιδάτο εργαστήριο φορώντας μία πεντακάθαρη άσπρη ρόμπα και στις 9:00 το βράδυ έχει ραντεβού με τον πρύτανη του πανεπιστημίου σε ένα ακριβό εστιατόριο.  Τα πράγματα δεν είναι όμως έτσι!  Πίσω από την επιστήμη υπήρξαν δυσκολίες, κίνδυνοι, καταδίκες , ρατσισμός,  μέχρι και θάνατοι.  Γαλιλαίος ,παραδείγματος χάρη,  καταδικάστηκε από την Ιερά εξέταση διότι πίστευε πως η γη γυρίζει γύρω από τον ήλιο.  Μαρί Κιουρί,  ο ρατσισμός που γνώρισε ως γυναίκα σε μία ανδροκρατούμενη επιστημονική κοινότητα μεγάλος και ενδεχομένως ο θάνατος της να οφείλεται στην υπερβολική έκθεση της σε ραδιενεργά υλικά.  Η λίστα πραγματικά δεν τελειώνει και θα σας εξηγήσω γιατί τα λέω όλα αυτά θέτοντας την επόμενη ερώτηση.  

ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ

Έρχονται σε εσάς δύο πωλητές να σας πουλήσουν ακριβώς το ίδιο προϊόν στην ίδια τιμή.  Ο Κώστας και ο Χρήστος!  Η μόνη διαφορά είναι η εξής:  τον Κώστα τον βλέπετε πρώτη φορά ενώ τον Χρήστο τον ξέρετε.  Ήσασταν από μικροί στην ίδια γειτονιά, παίξατε μαζί, γνωρίσατε τις δυσκολίες που αντιμετώπισε μετά το θάνατο του πατέρα του.  Και σας ρωτάω.  Από ποιον θα αγοράζατε το προϊόν; Μα φυσικά από τον Χρήστο!

Ακριβώς έτσι λειτουργεί και η διαδικασία με την παράδοση ενός νόμου ή ενός τύπου στην φυσική.  Σκεφτείτε προτού σας γράψω στον πίνακα το νόμο της επαγωγής του faraday,  να σας μιλούσα πρώτα για τα χρόνια που έζησε,  τις δυσκολίες, τις αποτυχίες, την επιμονή και την υπομονή του.  Τότε ο τύπος που θα ήταν γραμμένος στον πίνακα αποκτά  ψυχή και έχει μία διαφορετική δυναμική.  Διότι εκτός από την ομορφιά αυτών που ερμηνεύει βλέπεις μέσα σε αυτόν και την σκληρή πορεία του ανθρώπου που τον διατύπωσε.  

ΠΕΙΡΑΜΑ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ

Το δεύτερο σκέλος για το οποίο θα ήθελα να σας μιλήσω αφορά το πείραμα.  Αν μπορέσεις να ανάψεις την σπίθα της περιέργειας σε ένα παιδί,  πολύ συχνά μαθαίνει χωρίς καμία περαιτέρω προσπάθεια!  Η περιέργεια είναι η κινητήριος δύναμη της επιτυχίας.  Η διδασκαλία είναι μία δημιουργική διαδικασία,  δεν είναι σύστημα χορήγησης πληροφοριών.  Η ομορφιά της διδασκαλίας βρίσκεται στην καθοδήγηση, στο ερέθισμα και στην πρόκληση.  Πολλές φορές ασχολούμαστε με την διδασκαλία αλλά δεν την ολοκληρώνουμε.  Η ολοκλήρωση της έρχεται με την μάθηση.  Και εδώ είναι που έρχεται ο ρόλος του πειράματος!

Αν σας παρουσιάσω κάποια πειράματα πάνω στα ρευστά τότε το πιθανότερο είναι να βγάλετε ένα επιφώνημα του στυλ:  Ώπα!!!  Έλα ρε φίλε!  τι έγινε τώρα, πως κουνήθηκε αυτό;  Κατά αυτό τον τρόπο έχει ανάψει μέσα σας η σπίθα τις περίεργες.  Οπότε σκεφτείτε πόσο πιο εύκολα και όμορφα μπορώ να σας δώσω την εξίσωση του bernoulli που εξηγεί τα αποτελέσματα των πειραμάτων.  Που σε διαφορετική περίπτωση αν απλά σου έγραφα την εξίσωση στον πίνακα θα την θεωρούσες ως μία ακόμα εξίσωση μπελά,  που θα αναγκαστείς να τη μάθεις απέξω και δεν θα σου χρειαστεί ποτέ στη ζωή σου.  Ή στην περίπτωση που αφιερώσω λίγο χρόνο προκειμένου να σου παρουσιάσω το διάσημο πειραμα του Οersted.  Μόνος σου θα αντιληφθείς πως το ρεύμα που διαρρέει τον αγωγό κάτι προκάλεσε, κάτι έκανε, κάπως κίνησε την βελόνα.  Και απλώς θα έρθω μετά και θα οργανώσω την δική σου σκέψη μιλώντας για τα συμπεράσματα στα οποία κατέληξε ο Oersted.  Αν στερήσουμε το πείραμα από την φυσική είναι σαν να κόβουμε το μοναδικό τριαντάφυλλο μιας τριανταφυλλιάς.  

ΓΙΑΤΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΑ ΤΟ ΚΑΝΑΛΙ

Οι λόγοι που δημιούργησα το κανάλι είναι για να έχω ένα προσωπικό χώρο και χρόνο προκειμένου να σας μιλήσω για ανθρώπους που αφιερώθηκαν στην επιστήμη και έδωσαν τη ζωή τους είτε κυριολεκτικά είτε μεταφορικά και μπορεί να αποτελέσουν για εμάς φωτεινά παραδείγματα επιμονής, υπομονής και αγάπης προς τις θετικές επιστήμες.

Να σας παρουσιάσω πειράματα που αποδεικνύουν την ομορφιά της φυσικής και τον τρόπο που το άπειρο τυπολόγιο ζωντανεύει προκειμένου να γίνει ένα με τα αποτελέσματα των πειραμάτων.

Να σας μιλήσω για ενδιαφέροντα θέματα όπως το γιατί βλέπουμε πάντα την ίδια πλευρά της σελήνης , τι είναι ο κεραυνός,  το βόρειο σέλας,  το CERN και άλλα πολλά που μας ταξιδεύουν στην ομορφιά των νόμων που διέπουν αυτόν τον κόσμο.

Και ένα κομμάτι του καναλιού είναι αφιερωμένο στους μαθητές καθώς δίνω συμβουλές.  Συμβουλές που προκύπτουν από την καθημερινή μου επαφή με παιδιά,  ακούγοντας τις ανάγκες, τις ανησυχίες και τους προβληματισμούς τους.  

Το κανάλι κλείνει ένα χρόνο ζωής!  Και σας ευχαριστώ πολύ για αυτό!  Σας ευχαριστώ διότι με τον τρόπο που το αγκαλιάσατε η όποια δυσκολία προέκυπτε ήταν εύκολο να αντιμετωπιστεί!  Σας ευχαριστώ διότι μέσα στο χρόνο αυτό έμαθα και εγώ πολλά!  Διότι όταν ένας διδάσκει δύο μαθαίνουν.  Ο μαθητής και ο δάσκαλος. Σας ευχαριστώ μέσα από την καρδιά μου!